Zoeken

Verwijderen van reclame in de buitenruimte

Verwijderen van reclame in de buitenruimte

“Wageningen werkt aan een gezonde en duurzame leefomgeving. Het verwijderen van reclame in bushokjes is een belangrijke stap naar een prikkelarme, veilige en gezonde stad.”

Maud Hulshof, wethouder Economie en Voedsel

De interventie in het kort

Het verwijderen van reclame in de buitenruimte is een maatregel die kan bijdragen aan het verminderen van koopprikkels die leiden tot impulsaankopen.

Ervaringen in andere gemeenten

De gemeente Wageningen is trots dat ze politieke moed hebben getoond en is blij met deze grote stap naar een duurzamere stad. Ook de inwoners zijn positief over het verwijderen van de buitenreclame.

2-pager reclame vrij (pdf, 570 kB)

Toolbox met geteste gedragsinterventies

Wist je dat deze interventie onderdeel is van een grotere toolbox met geteste gedragsinterventies?

Bekijk alle gedragsinterventies

Praktische informatie

Tijdsinvestering

50 - 60 uur totaal op basis van 5 mensen uit de organisatie + tijd voor uitvoering na afloop traject.

Doorlooptijd

De doorlooptijd is twee jaar. Naast het besluitvormingsproces hangt dit vooral af van de voorwaarden van de lopende contracten met partijen die de reclamelocaties beheren.

Kosten

In totaal € 45.000 per jaar,-

Samenwerkingspartners

Betrek collega‑ambtenaren van de afdelingen inkoop, juridisch zaken, economie, ruimtelijke ordening, duurzaamheid, voedsel en communicatie, evenals de buitenreclame-exploitant.

Aan de slag in 10 stappen

Bestuurlijke toestemming regelen

De ervaring van gemeente Wageningen is dat je de volgende stappen kunt doorlopen en besluiten kunt nemen:

Stap 1: Momentum kiezen of creëren

Om dit traject te starten is het logisch om een moment te kiezen dat de concessie voor het onderhoud van bushokjes afloopt. In het geval van gemeente Wageningen worden de abri’s in de bushokjes onderhouden door een partij die ook de reclame inkoopt. Het vernieuwen van de aanbesteding kan een goed moment zijn om het reclamebeleid onder de loep te nemen en een wijziging in te laten gaan. Ook kan het starten met het traject voortkomen uit de agenda van de gemeente voor een gezonde of duurzame omgeving. In gemeente Wageningen liep dit bijvoorbeeld tegelijkertijd met het aannemen van een motie om een duurzame reclamecode te ontwikkelen (minder LED-reclame voor een gezondere en rustige stad met minder lichtvervuiling en prikkels).

Stap 2: Verantwoordelijke (tijdelijke projectleider) aanwijzen.

Wijs een tijdelijke projectleider aan om alles in gang te zetten en te monitoren rondom het invoeren van de maatregel. Deze projectleider moet voor 2 jaar beschikbaar zijn voor +- 2 uur per week.

Stap 3: Opties voor alternatieven

Zet opties op een rij voor alternatieven, inclusief de kosten.

Stap 4: Advies inwinnen

Win advies in bij collega’s van inkoop, verkeer, voedsel, duurzaamheid, economie en de juridische afdeling. Het verwijderen van reclame in de buitenruimte heeft te maken met meerdere afdelingen binnen de gemeente.

Stap 5: Collegevoorstel

Stel een collegevoorstel met opties op. Dit kunnen de volgende opties zijn:

  • Stapsgewijs weren van reclame in de abri’s voor ongezond voedsel, fossiele brandstoffen en gokken.
  • De huidige reclame in de abri’s vervangen door boodschappen van de gemeente, cultuur en lokale initiatieven
  • Volledige verwijdering van de reclame uit de abri’s.

Stap 7: Besluitvorming college

De besluitvorming van het college vindt plaats. In het geval van gemeente Wageningen besloot het college de reclame volledig te verwijderen uit de abri’s, omdat het ingewikkeld bleek te zijn om tot criteria te komen om reclame voor ongezond voedsel te weren. Leg dit daarna met de Kadernota voor aan de Raad.

Van start met de interventie

Na deze voorbereiding is de interventie zelf gemakkelijk uit te voeren in 1 stap:

Stap 1: Verwijder de reclame uit de bushokjes

In Wageningen is de reclame eruit gehaald en vervangen door een neutrale poster. En is er een andere partij ingehuurd om het onderhoud van de bushokjes te verzorgen. In de bushokjes is een tijdelijke stopper (neutrale poster) geplaatst

Vraag en antwoord

Hoe neem ik de eerste stap in het invoeren van deze maatregel?

Een natuurlijk moment (bijvoorbeeld het aflopen van een aanbesteding met de onderhoudspartij) kan een logisch moment zijn om het reclamebeleid onder de loep te noemen. Het is dan praktisch makkelijker om een dergelijke maatregel door te voeren.

Waaruit bestaan de jaarlijkse kosten voor het verwijderen van reclame?

De kosten bestaan uit de gederfde reclame- afdracht (€15.000) en jaarlijkse kosten aan onderhoud van de bushokjes (geschat op €30.000 per jaar voor 37 bushokjes). Dit is ongeveer 1 euro per inwoner.

Welke gedragsstrategie ligt ten grondslag aan deze interventie?

Vooronderzoek liet zien dat veel Nederlandse steden interesse hebben in een reclamevrije buitenruimte. Hoe meer buitenreclame er is, hoe drukker het straatbeeld en hoe meer koopprikkels er zijn. Wageningen wilde graag pionieren en een grote stap zetten naar minder prikkels en meer duurzaamheid door alle reclame in de buitenruimte te verwijderen. Voor meer informatie over het vooronderzoek en de gedragsstrategie, lees de presentatie van het collegevoorste (pdf, 2.3 MB)l.

Roept het verwijderen van reclame weerstand op bij inwoners?

Verandering in de fysieke omgeving kan aanvankelijk leiden tot weerstand, omdat mensen gewend zijn aan het bestaande straatbeeld of dat men het gevoel heeft dat hun keuzevrijheid wordt beperkt. Maar uit het onderzoek bleek dat inwoners van Wageningen positief stonden tegenover de afwezigheid van reclame en geeft de ruime meerderheid aan reclame niet te (zullen) missen.  Lees Verwijderen van reclame in de buitenruimte (pdf, 570 kB)  voor meer informatie.