Imke Okkerman, Rijkswaterstaat
Sinds 2019 werkt Imke Okkerman aan het terugdringen van zwerfafval. Zo is ze als adviseur Zwerfafval & Circulaire Economie actief betrokken bij het programma VANG Buitenshuis en ondersteunt ze het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) bij de Europese Single Use Plastic (SUP)-richtlijn. En in 2024 zette ze zich als projectleider met verve in voor de organisatie van het eerste Nationale Zwerfafvalcongres. ‘We hebben de afgelopen jaren veel kennis opgebouwd over het tegengaan van zwerfafval en die kennis willen we heel graag delen.’
In Nederland wordt jaarlijks naar schatting tussen de 50 en 100 miljoen kilo zwerfafval geproduceerd. Een groot deel daarvan komt in de natuur, sloten en rivieren terecht. Reden te meer om met betrokkenen bij elkaar te komen en dit probleem gezamenlijk aan te gaan pakken. Okkerman: ‘We kunnen dit alleen samen oplossen. De afgelopen jaren hebben we bij IenW en Rijkswaterstaat veel kennis opgebouwd over hoe je zwerfafval kunt terugdringen. Die kennis willen we graag delen, want voor een effectieve aanpak van zwerfafval is iedereen hard nodig.’
Weten, willen en samen doen
Die aanpak wordt echt effectief als alle betrokken partijen er iets aan willen doen, weten wat de (on)mogelijkheden zijn en ook met wie je dat het beste kunt doen. Okkerman: ‘Het begint met ambitie: wat wil je als organisatie gaan doen. Daarna moet je weten wat je kunt doen en ook waar je die kennis kunt ophalen. Welke pilots zijn er bijvoorbeeld al gedaan? Welke methodes werken wel en welke niet? En wat kun je inzetten voor welk probleem? Er zijn bovendien veel gebieden met een gedeelde verantwoordelijkheid. Dan is het dus essentieel dat je het ook samen in de praktijk gaat uitvoeren.’
De afgelopen jaren hebben we veel kennis opgebouwd over hoe je zwerfafval kunt terugdringen. Die kennis willen we graag delen.
Nieuwe inzichten over zwerfafval tegengaan
Op het congres in 2024 waren veel gebiedsbeheerders aanwezig: professionals bij gemeenten, provincies, waterschappen en natuurbeheerders, die een bepaalde wijk of gebied goed kennen en weten wat daar gebeurt. Okkerman: ‘Zij zijn uiteindelijk degenen die in een gebied de keuzes maken. Tijdens het congres deden zij nieuwe inzichten opover hoe je zwerfafval te lijf kunt gaan. Niet alleen door deel te nemen aan de verschillende sessies, maar ook door met elkaar in contact te komen over dit onderwerp.’
Hergebuik van keycords
Okkerman en haar collega’s zetten een veelzijdig congresprogramma op. Naast interessante sprekers waren er vele sessies die professionals konden bijwonen. Vanuit circulair oogpunt hieldde organisatie zo veel mogelijk rekening met hergebruik van spullen. Een voorbeeld: ‘Deelnemers kregen een badge die je aan een keycord kunt vastmaken. We zijn bewust op zoek gegaan naar keycords die al eerder waren gebruikt. Na even rondbellen in de eigen organisatie hebben we een partij al eerder gebruikte keycords kunnen lenen.’
We willen een overzicht geven van wat er al gebeurt om zwerfafval terug te dringen en wat er nog in ontwikkeling is.
De schouders eronder
Oftewel: de boodschap die je tijdens het congres uitdraagt ook meteen in praktijk brengen. Volgens Okkerman was dit slechts het begin. ‘We wilden die dag een goed overzicht geven van wat er al gebeurt om zwerfafval terug te dringen en wat er nog in ontwikkeling is op dit gebied. Daarbij wilden we iedereen stimuleren om met elkaar de schouders eronder te zetten: contact onderhouden, vragen stellen en ervaringen delen. Zo bouwen we verder aan een community. Zodat we ook na deze dag allemaal betrokken blijven om bij te dragen aan een zwerfafvalvrij Nederland.’
Het thema van het congres luidde dan ook: het begin van het einde van zwerfafval. Op 20 november 2024 vond het Zwerfafvalcongres plaats in de Jaarbeurs in Utrecht.
