Rijkswaterstaat en zwerfafval
In opdracht van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat werkt Rijkswaterstaat via verschillende programma's aan het thema zwerfafval. Rijkswaterstaat versterkt de samenwerking tussen gebiedsbeheerders en stakeholders, voert onderzoek uit, deelt kennis en ervaring, geeft trainingen en beantwoordt vragen van overheden. En natuurlijk werkt Rijkswaterstaat ook aan het voorkomen en verminderen van zwerfafval op het eigen areaal langs Rijkswegen en -wateren.
Zwerfafval langs rijkswegen en -wateren
Als beheerder van de rijkswegen en -wateren is Rijkswaterstaat verantwoordelijk voor het schoon, veilig en toegankelijk houden van deze locaties. Ook monitort Rijkswaterstaat de hoeveelheid en samenstelling van zwerfafval op haar parkeerplaatsen langs snelwegen.
Wilt u melding maken van zwerfafval langs een snelweg of een van de rijkswateren? Meld dit dan via de gratis Landelijke Informatielijn Rijkswaterstaat (0800-8002) of kijk op zwerfafval langs rijkswegen en -wateren voor meer informatie.
Landelijke aanpak zwerfafval
Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat werkt actief aan een schoner Nederland. Hiervoor wordt samengewerkt met stakeholders, worden regels ingevoerd en wordt onderzoek uitgevoerd. Meer hierover lees je op dit Platform Zwerfafval.
Kaderrichtlijn Mariene Strategie
Voor de aanpak van afval in zee is Kaderrichtlijn Mariene Strategie (KRM) een belangrijk juridisch kader. Het kabinet heeft in de Mariene Strategie als doel gesteld om de hoeveelheid zwerfafval op de kust (strandafval) en de impact in mariene organismen te reduceren. Met als centrale doelstelling: “Zwerfafval op zee veroorzaakt geen schade aan het mariene en kustmilieu”.
Vanuit de KRM richten verschillende programma’s zich op de aanpak van specifieke bronnen van zwerfafval:
Zwerfafval in zee
Zwerfafval in zee bestaat voor een groot deel uit plastic en vormt de zogenaamde plastic soep. Het is een groeiend probleem met negatieve gevolgen voor het mariene ecosysteem maar ook met sociale, veiligheids-, economische en mogelijk gezondheidsimplicaties. De bronnen en plaatsen van herkomst van het plastic zwerfafval in zee zijn divers en diffuus. Een internationale aanpak is noodzakelijk want de verspreiding van het plastic zwerfvuil in zeeën en oceanen beperkt zich niet tot nationale grenzen. Bij het verminderen van zwerfafval in zee richt Nederland zich op preventie door middel van een geïntegreerde bronaanpak, bewustwording en het sluiten van productketens. Lees meer over de aanpak van zwerfafval in zee.
Schone Stranden
Schone stranden zijn van belang voor een schone zee en het is goed voor toerisme. Een schoon strand voorkomt dat afval in zee waait en bijdraagt aan de plasticsoep. Het Programma Schone Stranden (tot 2020 bekend als de Green Deal Schone Stranden) streeft naar een schoon strand. Het programma richt zich op kennisuitwisseling, ondersteuning van samenwerkingsprojecten en verbetering van de lokale samenwerking tussen gemeenten en ondernemers op regionaal niveau. Lees meer over de aanpak van zwerfafval op het strand.
Visserij voor een Schone Zee
Het Programma Visserij voor een Schone Zee (tot 2020 bekend als de Green Deal Visserij voor een Schone Zee) streeft naar een milieu zonder visserijafval. Dit wordt gedaan door toepassing van een algehele ketenaanpak. Het programma bestaat uit een samenwerking tussen de (visserij) sector, wetenschappers, overheden en NGO’s. Lees meer over Visserij voor een Schone Zee.
Plasticvrije Rivieren
Via rivieren kan afval richting zee stromen en onderdeel worden van de plastic soep. Het vervuilt onze leefomgeving en is schadelijk voor het milieu. In het in 2018 gestarte Programma Plasticvrije Rivieren wordt samen met gebiedsbeheerders gewerkt aan het voorkomen van plastic zwerfafval in rivieren.
Microplastics
Microplastics horen niet thuis in het milieu en zijn schadelijk voor ecosystemen. Microplastics zijn zeer kleine deeltjes die in het milieu terechtkomen door lozing, slijtage van plastic producten of doordat ze bewust aan producten worden toegevoegd. Ze komen terecht in water, bodem en lucht evenals in het lichaam van mens en dier. Er steeds meer aanwijzingen dat microplastics schadelijk kunnen zijn voor de gezondheid van de mens. De urgentie om microplasticvervuiling aan te pakken wordt daarom steeds duidelijker.
Monitoring
Het monitoren van zwerfafval op land en in het water gebeurt op verschillende manieren. Voor het monitoren van zwerfafval op land is er d e jaarlijkse Landelijke Zwerfafval Monitor. Daarnaast wordt er onderzoek gedaan naar macro- en microplastics in en langs rivieren. En via het KRM Zwerfafvalmeetnet wordt onderzoek gedaan naar strandafval, plastics in de magen van Noordse Stormvogels, afval op de zeebodem en microplastics in sediment.