Haagse straten peukvrij: maak ’m uit, gooi ’m in
Sigarettenpeuken zijn één van de meest gevonden vormen van zwerfafval. Ze lijken klein en onschuldig, maar de impact op het milieu is groot. Daarom startte de gemeente Den Haag, samen met de Universiteit Leiden, de campagne ‘Maak ’m uit, gooi ’m in’.
Deze campagne – ontwikkeld op basis van een toolbox van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat – heeft als doel om het aantal peuken op straat drastisch te verminderen en bij te dragen aan schonere straten en wateren.
Kleine peuk, grote impact
Een sigarettenfilter bevat duizenden giftige stoffen. Via de straat en het riool komen deze stoffen uiteindelijk terecht in sloten, grachten en de zee. Daar vormen ze een bron van microplastics die nauwelijks afbreken. Wethouder Arjen Kapteijns zegt: “Peuken lijken klein, maar de vervuiling is groot.”
Eenvoudige boodschap, groot effect
De campagne zet in op een duidelijke en praktische oproep: maak je sigaret uit en gooi de peuk in de afvalbak. Het goed uitmaken van de peuk is daarbij essentieel, om brandgevaar te voorkomen. Door deze eenvoudige gedragsstap consequent te herhalen, wordt het makkelijker voor rokers om het juiste gedrag te vertonen.
Makkelijker maken van gewenst gedrag
De campagne richt zich sterk op het faciliteren van het juiste gedrag. In Den Haag betekent dit onder andere:
- extra afvalbakken op strategische plekken
- bestaande bakken die worden voorzien van een asbakfunctie
- duidelijke pijlen en stoepmarkeringen (met milieuvriendelijke verf) die de weg wijzen naar de dichtstbijzijnde afvalbak
- speciale voorzieningen in de openbare ruimte, zoals asbaktegels* rond drukke locaties zoals de Turfmarkt
Door het gewenste gedrag makkelijk en zichtbaar te maken, wordt de drempel om peuken netjes weg te gooien verlaagd.
Gedrag centraal: lessen voor de praktijk
De Haagse aanpak biedt waardevolle inzichten voor andere organisaties en gemeenten die zwerfafval willen verminderen. Een belangrijke les uit gedragsonderzoek is dat interventies altijd het gewenste gedrag moeten versterken. *In de toolbox werken we niet met peukentegels. Hoewel deze tegels bedoeld zijn om peuken te verzamelen, laten studies zien dat ze onbedoeld het gedrag in stand houden: mensen blijven hun peuk op de grond gooien, in plaats van deze in de afvalbak te doen.
