Iris Leeuwerink
Samen tegen zwerfafval: zo betrekt Zaanstad bewoners
Hoe pakken verschillende gebiedsbeheerders zwerfafval aan? En wat kun je van elkaar leren? Iris Leeuwerink, beleidsmedewerker aanpak zwerfafval, vertelt hoe ze bewoners betrekken bij de aanpak van zwerfafval.
Maak het makkelijk
“Veel mensen willen zich graag inzetten”, vertelt Iris. “Dan is het belangrijk dat je als gemeente ondersteunt. In Zaanstad gebeurt dat bijvoorbeeld met een maandelijkse opruimactie, die bijna twaalf jaar geleden ontstond vanuit een groep bewoners.” Iedere maand trekt de groep door een andere wijk. “Daardoor zijn we door de hele gemeente zichtbaar. Buurtbewoners zien ons bezig zijn en denken soms: hé, ik kom ook.”
De gemeente probeert meedoen zo makkelijk mogelijk te maken. “Vanuit de gemeente nemen we alle materialen mee en voeren we het afval achteraf af. Mensen hoeven eigenlijk alleen maar naar de locatie te komen.” Vooraf staat koffie en thee klaar, na afloop wordt er samen geluncht. Ook groepen die zelf een opruimactie organiseren, kunnen bij de gemeente aankloppen voor materialen en ondersteuning. “En aan het einde van het jaar geven we de vrijwilligers ook een presentje. Gewoon om te laten zien dat we hun inzet waarderen.”
We kijken altijd per plek: wat kunnen we hier?
Meer dan opruimen
Bewoners krijgen ook ruimte voor eigen initiatief. Zo kunnen ze zelfstandig met een afvalgrijper op pad, of een prullenbak adopteren en zelf legen. Soms kan er in overleg zelfs een extra prullenbak worden geplaatst. “We kijken altijd per plek: wat kunnen we hier?”
Zaanstad zet daarna in op het voorkomen van zwerfafval. De gemeente voert campagnes, deelt zakasbakjes uit en gaat met ondernemers in gesprek over het schoonhouden van hun omgeving. Iris blijft ondertussen zelf in contact met de vrijwilligers. “De meesten weten mij wel te vinden. Als ze ideeën hebben, sta ik daarvoor open. Dat gaat eigenlijk heel organisch.”
Ook aan de slag met participatie? Maak gebruik van wat er al is
Gebruik wat er al is
Ook aan de slag met participatie? Maak gebruik van wat er al is, tipt Iris. “Heb je sociale wijkteams, wijkmanagers of andere netwerken die veel met bewoners praten? Gebruik die! Zij weten wat er speelt in een wijk.” Het initiatief moet uiteindelijk vanuit bewoners zelf komen. “Als zij zwerfafval willen opruimen, kun je er als gemeente vervolgens voor zorgen dat ze bij de juiste persoon terechtkomen en daadwerkelijk aan de slag kunnen.”
