EPS op bouwplaatsen
Piepschuim (EPS) op bouwplaatsen waait gemakkelijk weg en komt terecht in de omgeving en het water. Dat zorgt voor vervuiling en extra kosten. Dit gebeurt vooral bij levering van materialen, tijdens het bewerken en wanneer afval niet direct wordt opgeruimd.
Op basis van onderzoek naar gedrag op de bouwplaats is in kaart gebracht waar het en wat helpt om dit te voorkomen. Met onderstaande adviezen pakt u piepschuimafval gericht aan.

Maak duidelijk hoe u omgaat met afval op de bouwplaats
Zorg dat medewerkers weten wat er van hen wordt verwacht bij het verzamelen en scheiden van afval. Bied informatie waar mogelijk aan in meerdere talen. Zo maakt u het ook voor medewerkers die geen Nederlands spreken duidelijk wat de afspraken zijn. Spelelementen zoals competities en beloningen kunnen helpen om positief gedrag te stimuleren.
Maak een onboardingprogramma
De onboarding is een goed moment om nieuwe medewerkers bewust te maken van de omgang met afval op de bouwplaats. Leg uit welk gedrag u verwacht, waarom dat belangrijk is en hoe medewerkers dit in de praktijk kunnen doen. Maak bijvoorbeeld een e-learning met vragen over afvalbeheersing en korte video’s. Met een onderling scorebord kunnen medewerkers bijhouden hoe ze scoren op de verschillende onderdelen.
Laat medewerkers meedenken over een schone bouwplaats
Betrek medewerkers actief bij uw aanpak. Laat hen ideeën aandragen om de bouwplaats schoner te houden en piepschuimverlies te voorkomen. Die ideeën kunnen bijvoorbeeld worden ingezonden via een QR-code die u in de bouwkeet hangt. U kunt daar ook een prijs aan verbinden, bijvoorbeeld voor het beste idee van de maand of het kwartaal.
Maak afspraken concreet
Algemene afspraken als ‘houd de bouwplaats netjes’ zijn vaak te vaag. Maak daarom concreet wat medewerkers doen op momenten waarop afval ontstaat.
Werk met duidelijke als-dan-afspraken
Laat medewerkers vooraf nadenken over concrete acties. Dat maakt het makkelijker om hier tijdens het werk op te letten. Bij een nieuwe fase in het bouwproces kunt u medewerkers zelf als-dan-afspraken laten opschrijven. Bijvoorbeeld:
- Als ik materiaal bewerk, dan gebruik ik direct een afvalzak.
- Als ik verpakkingsmateriaal openmaak, dan ruim ik het meteen op.
Zorg voor een duidelijke routine op de bouwplaats
Veel gedrag op de bouwplaats gaat automatisch. Juist daarom helpt het om afval opruimen onderdeel te maken van de dagelijkse routine.
Start de werkdag met een korte reminder
Laat medewerkers bij aankomst op de bouwplaats bewust stilstaan bij schoon werken. Dat kan met een korte reminder bij de ingang of op een plek waar iedereen langskomt. Zo begint de werkdag met een duidelijke boodschap: houd de bouwplaats netjes en voorkom dat afval gaat zwerven.
Herinner medewerkers tijdens het werk
Herinner medewerkers ook op de momenten waarop afval ontstaat. Bijvoorbeeld bij gereedschap, containers of werkplekken waar piepschuim wordt bewerkt. Korte en concrete reminders helpen om opruimen niet uit te stellen, maar meteen te doen.
Maak van schoon werken de norm
Opruimen op de bouwplaats moet niet alleen voelen als een verplichting. Om van schoon werken de norm te maken, is het belangrijk dat vakmannen dit onderdeel maken van hun professionele identiteit.
Laat zien wat normaal is op uw bouwplaats
Maak zichtbaar dat zorgvuldig omgaan met afval de norm is. Gebruik bijvoorbeeld korte boodschappen op de bouwplaats die duidelijk maken wat onder dit soort professionaliteit wordt verstaan. Een boodschap als ‘professionals ruimen hun afval op’ maakt direct duidelijk welk gedrag past bij goed werk.

Laat zien dat u controleert op de afspraken
Afspraken werken beter als duidelijk is dat erop wordt gelet en dat overtredingen gevolgen hebben.
Maak toezicht zichtbaar
Als medewerkers weten dat er wordt opgelet, neemt de kans toe dat zij zich aan de afspraken houden. Communiceer dus dat er controle is op het opruimen en scheiden van afval. Bespreek dit in overleggen, herhaal het op duidelijke plekken op de bouwplaats en hang eventueel camera’s op.
Wees duidelijk over de gevolgen
Leg ook uit wat de gevolgen zijn van het niet naleven van de afspraken. Denk aan vervuiling van de omgeving, extra kosten of problemen bij afvalverwerking. Zorg er wel voor dat die boodschap duidelijk en eerlijk is. Medewerkers moeten begrijpen waarom de afspraak er is en wat er gebeurt als die niet wordt nageleefd.
Maak afval scheiden eenvoudig
Hoe makkelijker u het maakt, hoe groter de kans dat medewerkers het goede doen. Houd instructies daarom simpel, zichtbaar en praktisch.
Gebruik pictogrammen op containers
Werk niet alleen met tekst, maar ook met duidelijke afbeeldingen op containers en inzamelpunten. Zo is in één oogopslag te zien welk afval waar hoort. Dat helpt vooral op bouwplaatsen waar medewerkers verschillende talen spreken.
Leg het afvalbeheersplan uit aan medewerkers
Het afvalbeheersplan is vaak vooral bekend bij de uitvoerder. Deel de belangrijkste afspraken ook met medewerkers op de bouwplaats. Bespreek per bouwfase welke afvalstromen vrijkomen, welke containers beschikbaar zijn en wat medewerkers op dat moment moeten doen.

Neem misverstanden weg
Maak duidelijk dat hekken piepschuim niet tegenhouden. Ook kleine stukken kunnen gemakkelijk van de bouwplaats verwaaien. Door dit expliciet te benoemen, maakt u duidelijk waarom direct opruimen nodig is.
Werk met een eenvoudig stappenplan
Houd de werkwijze eenvoudig en herkenbaar. Bijvoorbeeld:
- Pak een afvalzak.
- Verzamel het afval.
- Gooi het in de juiste container.
Door de stappen zichtbaar te maken op de bouwplaats, helpt u medewerkers om snel het goede te doen.

Meer informatie
Met deze adviezen pakt u piepschuim op de bouwplaats gericht aan én helpt u zwerfafval voorkomen. Bekijk de Toolbox voor een zwerfafvalvrije bouwplaats of de Posters zwerfafvalvrije bouwplaats om te zien hoe u hier verder aan werkt.
Benieuwd naar dit onderzoek? Lees dan het volledige onderzoeksrapport (pdf, 1.6 MB) over het voorkomen van piepschuim op de bouwplaats.