10 jaar Alliantie Cirkelregio Utrecht: van inspireren naar samen dóén
Circulair werken moet regionaal organiseerbaar worden. In de praktijk én op grotere schaal. En dat gaat nu gebeuren! Tien jaar na de oprichting verschuift de samenwerking binnen Alliantie Cirkelregio Utrecht van kennis delen naar samen dóén. Met het koersdocument Circulair Denken, Regionaal Doen! als startschot.
De Cirkelregio Utrecht dient als platform én netwerk en brengt gemeenten, waterschappen, provincie, ondernemers, kennisinstellingen en maatschappelijke organisaties bij elkaar. Afgelopen november vierde het initiatief haar tienjarige bestaan. Tegelijkertijd vierden ze een kantelpunt dat zichtbaar werd: circulariteit wordt nu echt op grotere schaal uitgevoerd.
Krachtig koersdocument
Tijdens de viering ondertekenden achttien gemeenten en negen strategische partners, zoals ROC Midden Nederland en Hoogheemraadschap de Stichtse Rijnlanden, een koersdocument: Circulair Denken, Regionaal Doen! Daarin staan acht concrete actielijnen die samen de basis vormen voor de regionale aanpak, met als rode draad circulair ondernemen.
“Het koersdocument geeft focus,” zegt Pauline van Norden van Natuur- en Milieufederatie Utrecht, onafhankelijke partner en coördinator van het netwerk. “Het laat zien waar we samen op inzetten en waar partners kunnen aansluiten.” Kyra Verrips, Strateeg Circulaire Samenleving bij provincie Utrecht, vult aan: “De actielijnen bieden praktische handvatten. Ze maken het aantrekkelijk en haalbaar voor partners, groot én klein, om mee te doen en samen te leren in de praktijk.”
Van inspiratie naar uitvoering
Ambassadeurs, bestuurders en het Utrechtse Circulaire Ambtenaren Netwerk (UCAN) werken nauw samen binnen de alliantie. Beleidsambtenaren ontmoeten elkaar regelmatig, bestuurders bezoeken samen duurzame initiatieven en ambassadeurs brengen circulaire thema’s in aan de bestuurlijke tafels. Zo wordt zichtbaar wat er al gebeurt in de regio op het gebied van circulariteit en waar kansen liggen om samen op te trekken. Van Norden: “De strategiegroep brengt de juiste mensen bij elkaar en zorgt dat ideeën ook echt worden omgezet in acties.”
Cirkelregio Utrecht heeft zich stapsgewijs ontwikkeld. Eerst stond het ontmoeten en inspireren centraal, daarna het samen aan de slag gaan met circulariteit met collega’s, management en bestuurders. “Nu ligt de focus op uitvoeren. We gaan het met elkaar dóén,” zegt Verrips. “Niet door nieuwe plannen te maken, maar door bestaande initiatieven regionaal te verbinden.”
Het kantelpunt
Tijdens de UCAN-werksessie vorig jaar maart kwam alles samen. Daar ontstond de energie om niet langer alleen lokaal, maar regionaal samen te werken op specifieke thema’s. Dit moment markeerde de overgang van losse initiatieven naar gezamenlijke actielijnen en de start van een gedeelde actieagenda.
Alle 26 Utrechtse gemeenten werken aan hetzelfde doel: een toekomstbestendige, circulaire samenleving in de provincie Utrecht in 2050. Maar circulariteit vraagt om schaal. Van Norden: “Een gemeente kan het niet alleen. Juist regionale samenwerking maakt impact maken mogelijk.”
Acht actielijnen als motor
De acht actielijnen laten zien hoe circulair werken regionaal vorm krijgt: tastbaar, schaalbaar en met impact. Actielijn Stenen Delen in de Regio richt zich op het hergebruik van materialen tussen gemeenten. MKI onder de knie helpt overheden om milieukosten structureel mee te nemen in projecten. Met de Utrechtse Asfaltstrategie verkent het netwerk hoe gemeenten samen kunnen sturen op duurzamer wegonderhoud.
Ook bewonersinitiatieven spelen een belangrijke rol. Via de actielijn Circulaire Bewonersinitiatieven worden lokale initiatieven verbonden en versterkt, zodat zij kunnen doorgroeien naar meer impact in de regio. Met Heel Utrecht Repareert, inmiddels doorontwikkeld tot Heel Nederland Repareert, maken gemeenten en partners repareren zichtbaar en toegankelijk. Alle actielijnen zitten in verschillende fasen: verbinden, verkennen en verwezenlijken. Juist die variatie maakt aansluiten voor partners laagdrempelig.
Bestaande kennis gebruiken
Voor medeoverheden biedt de Alliantie Cirkelregio Utrecht meer dan houvast: het is een praktisch werkplatform. Gemeenten hoeven het wiel niet opnieuw uit te vinden, maar bouwen voort op gedeelde kennis, beproefde tools en concrete ervaringen uit de regio. Het koersdocument maakt de gezamenlijke ambitie zichtbaar en helpt om beleid te maken, keuzes te onderbouwen en circulaire acties een vaste plek te geven in organisatie en bestuur.
“Circulair kan lokaal beginnen,” zegt Van Norden, “maar door regionaal samen te werken maken we echt veel meer mogelijk.”