Nieuws

Vanaf 20 januari 2026 is het vernieuwde Platform Zwerfafval online. Dit platform bundelt alle kennis, ervaring en praktische hulpmiddelen die Rijkswaterstaat samen met gemeenten en partners de afgelopen jaren heeft ontwikkeld om zwerfafval effectief aan te pakken.

Met Advies op Maat ondersteunde Rijkswaterstaat de afgelopen twee jaar ruim twintig gemeenten bij het terugdringen van zwerfafval langs de grote rivieren. Met maatwerkinterventies zoals opvallende afvalbakken en welkomstbogen daalde het afval op sommige locaties met wel 75%. De aanpak blijkt succesvol én duurzaam.

Zonnige weekenden, drukke recreatieplassen… en daarna rondslingerend zwerfafval. In Roermond besloten ze om niet meer alleen op te ruimen, maar het zwerfafval bij de bron aan te pakken langs de Maasplassen.

Opruimhelden roepen de 'day after' Black Friday' uit tot BLUE SATURDAY. Op deze dag kleuren vrijwilligers in het hele land de straten en de socials blauw met 'crime scenes' van op de grond gedumpte peuken. Er worden elk jaar 8 miljard sigarettenfilters weggegooid in Nederland. De ludieke actie maakt zo letterlijk een zeer serieuze bedreiging voor ons en onze omgeving zichtbaar: de plastic soeptroep op onze stoep, in de natuur en in het water.

In de ZwerfafvalWijzer verzamelen we effectieve manieren om zwerfafval aan te pakken. Ontdek slimme oplossingen van andere gemeenten, beoordeel wat werkt voor jouw gebied en ontvang een op maat gemaakt inspiratiepakket. Ook als je ronde 1 niet hebt ingevuld, kun je gewoon meedoen.

Kun je zwerfafval het beste bestrijden met regels en handhaving? Of bereik je meer door stakeholders vrijwillig te laten meewerken? Tijdens de online impactsessie ‘Handhaven vs. verleiden’ deelden drie gemeenten hun ervaring. Deze inzichten hebben we voor je samengevat in drie praktische tips. Ook zetten we verschillende mogelijkheden voor verleiden en handhaven voor je op een rij.

Dit najaar werden twee netwerkbijeenkomsten in Zwolle en Breda georganiseerd over zwerfafval. In Zwolle en Breda kwamen medewerkers van gemeenten, provincies, waterschappen en andere betrokken organisaties samen om kennis uit te wisselen en nieuwe tools te ontdekken. Want het eind van zwerfafval… hoe krijgen we dat voor elkaar?

Met de ZwerfafvalWijzer willen we ambtenaren ondersteunen bij het verkennen en versterken van de aanpak tegen zwerfafval.
In ronde 1 (september 2025) inventariseren we via een korte vragenlijst jouw huidige scope van je zwerfafvalaanpak en nodigen we je uit je meest aansprekende, innovatieve projecten te delen.

In het voorjaar van 2025 heeft Fontys Hogeschool in Eindhoven extra aandacht besteed aan zwerfafval van sigarettenfilters op de campus. Het resultaat mag er zijn: 75% van de rokers gooit hun peuk nu goed weg! De gemeente Eindhoven faciliteert de campagne en de  en de toolbox van het ministerie van IenW is als basis gebruikt.