Gemeenten
Gemeenten hebben regelmatig contact met bepaalde organisaties, zoals organisatoren van evenementen, (sport)verenigingen en scholen. Deze organisaties krijgen op hun beurt te maken met de regels voor het gebruik van wegwerpbekers en -bakjes die plastic bevatten. Jij als gemeente kan hen helpen door ze te informeren over de regelgeving en ze te ondersteunen bij de toepassing ervan. Dit kan op verschillende manieren. Daarnaast kan je als gemeente ook zelf aanvullende regels stellen.
Breng evenementen op de hoogte van de regels
Er vinden regelmatig evenementen plaats op het grondgebied van gemeenten. De gemeente vormt het centrale aanspreekpunt voor organisatoren van evenementen. Zo kloppen zij vaak bij de gemeente aan om een evenementenvergunning aan te vragen. Zo’n moment biedt kansen om de organisator van een evenement te wijzen op de regels over het gebruik van wegwerpbekers en -bakjes die plastic bevatten.
Lees op de webpagina voor evenementen en dagattracties over de regels die gelden voor organisatoren van een evenement. Wees je ervan bewust dat er verschillende regels gelden voor open evenementen (bijvoorbeeld een open stadsevenement) en gesloten evenementen (bijvoorbeeld een festival op een besloten locatie). Dit staat verder uitgelegd op deze webpagina.
Naast het (vrijblijvend) informeren over de regels, kan je er als gemeente ook voor kiezen om de regels op te nemen in de evenementenvergunning. Rechts op deze pagina staat een link naar een voorbeeldtekst om op te nemen in de evenementenvergunning van jouw gemeente.
Let op: het is van belang om als gemeente up-to-date te blijven van de regelgeving, zodat je de juiste regels kunt communiceren aan organisatoren van een evenement. Houd deze webpagina en de webpagina voor evenementen en dagattracties daarom regelmatig in de gaten.
Maak herbruikbare bekers en bakjes verplicht in jouw gemeente
Naast het informeren over de regels, kun je als gemeente het gebruik van herbruikbare bekers en bakjes ook verplicht stellen voor onder andere evenementen. Volgens de Regeling kunststofproducten voor eenmalig gebruik geldt een verbod op het gebruik van wegwerpbekers en -bakjes die plastic bevatten voor gesloten evenementen. Er is een beperkte uitzondering op dit verbod, waarbij voorwaarden gelden.
In de toelichting van de Regeling kunststofproducten voor eenmalig gebruik staat dat ‘deze regeling door de gemeentelijke regelgever mag worden aangevuld voor zover het doel van de Regeling niet wordt doorkruist. Zo kunnen gemeenten ervoor kiezen om voor evenementen bijvoorbeeld volledig herbruikbare drinkbekers of voedselverpakkingen te vereisen.’ Als gemeente mag je dus strengere eisen stellen dan de Regeling kunststofproducten voor eenmalig gebruik vermeldt. Je kunt er bijvoorbeeld voor kiezen om het gebruik van herbruikbare bekers en bakjes verplicht te maken voor alle evenementen. Organisatoren van een evenement mogen dan ook geen gebruik meer maken van de beperkte uitzondering. Je kunt er daarnaast voor kiezen om de verplichting ook op te leggen aan (sport)verenigingen. Een mogelijkheid om zo’n verplichting te borgen is bijvoorbeeld door deze op te nemen in een gemeentelijke verordening zoals de Algemene Plaatselijke Verordening (APV). Rechts op deze pagina staat een link naar twee voorbeeldteksten die als inspiratie kunnen dienen voor in de verordening van jouw gemeente. Lees in dit rapport hoe je het verbod op wegwerpplastics juridisch kan borgen.
Tip: naast een APV kan je als gemeente ook kijken of het een mogelijkheid is om de verscherpte regels voor het gebruik van wegwerpbekers en -bakjes die plastic bevatten via een ander juridisch instrument borgen. Bijvoorbeeld via een lokale beleidsregel, in het lokale evenementenbeleid of in het lokale omgevingsplan. Het is aan de gemeente om zelf te bepalen wat er juridisch mogelijk is en waar de voorkeur ligt.
Tip: wanneer je als gemeente het gebruik van herbruikbare bekers en bakjes tijdens evenementen verplicht maakt, kan je als gemeente hier ook randvoorwaarden bij opnemen. Denk bijvoorbeeld aan vaste borgbedragen of eisen aan het materiaal waarvan de herbruikbare bekers en bakjes gemaakt zijn.
> Ter inspiratie: de randvoorwaarden voor herbruikbare bekers van de gemeente Leiden
Let op: als je als gemeente verscherpte regels voor het gebruik van wegwerpbekers en -bakjes die plastic bevatten opneemt in een gemeentelijke verordening, dan ben je als gemeente ook verantwoordelijk voor het toezicht op en de handhaving van die strengere regels. De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) is namelijk niet bevoegd om toezicht te houden op basis van een gemeentelijke verordening.
Schaf herbruikbare bekers en bakjes aan om uit te lenen
Naast het informeren over de regels die gelden voor het gebruik van wegwerpbekers en -bakjes die plastic bevatten en het stellen van eisen aan het gebruik hiervan, kun je als gemeente ook ondersteuning bieden aan organisatoren van een evenement. Denk bijvoorbeeld aan een voorraad herbruikbare bekers en bakjes, die je kunt uitlenen aan organisatoren van een evenement, (sport)verenigingen en scholen. Veel gemeenten bieden al (gratis) materialen om uit te lenen aan organisaties, zoals dranghekken, afvalgrijpers en marktkramen. Dit assortiment aan uitleenmaterialen zou je als gemeente kunnen uitbreiden met herbruikbare bekers en bakjes.
Voornamelijk kleinere organisaties – zoals kleinschalige evenementen, (sport)verenigingen en scholen – hebben vaak geen ruimte of geld om grote hoeveelheden herbruikbare bekers en bakjes op te slaan of aan te schaffen. Deze organisaties kunnen in de knel komen wanneer er tijdelijk meer bekers en bakjes nodig zijn dan normaal. Denk aan een jaarlijks clubfeest of een ouderavond. Jij kunt als gemeente bijspringen bij deze zogenaamde piekmomenten door een voorraad herbruikbare bekers en bakjes (gratis) beschikbaar te stellen.
Tip: in plaats van zelf een voorraad aan te schaffen, kun je als gemeente ook een samenwerking aangaan met een (plaatselijke) toeleverancier van herbruikbare bekers en bakjes. Zo hebben kleinere organisaties, eventueel tegen een gereduceerd tarief, makkelijker toegang tot herbruikbare bekers en bakjes.
> Ter inspiratie: de pilot van de gemeente Vijfheerenlanden met herbruikbare bekers
Tip: in plaats van zelf een voorraad aan te schaffen, kan een gemeente ook een subsidie verstrekken aan kleinere organisaties voor de aanschaf of huur van herbruikbare bekers en bakjes.
> Ter inspiratie: de subsidieregeling circulaire initiatieven van de gemeente Kampen
Tip: in het kader van de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (UPV) voor kunststofproducten voor eenmalig gebruik ontvangen gemeenten elk jaar een vergoeding voor het opruimen van bepaalde wegwerpplastics in het zwerfafval. Je kunt er als gemeente voor kiezen om deze vergoeding (deels) te gebruiken voor afvalpreventie en het tegengaan van zwerfafval. Bijvoorbeeld door de aanschaf van een voorraad herbruikbare bekers en bakjes om uit te lenen.
Regels voor gemeenten zelf
Gemeenten mogen op hun kantoren zelf geen gebruik maken van wegwerpbekers en -bakjes die plastic bevatten. Voor deze kantoren gelden de regels voor consumptie ter plaatse. Kijk voor deze regels op de webpagina voor kantoren, bedrijven en instellingen.

Wanneer voldoe ik aan de regels?
Start mijn advies
Meer informatie
Meer weten? Bekijk onderstaande pagina's.
Wat staat er precies is de 'Regeling kunststofproducten voor eenmalig gebruik'?