Afvalcontracten onder de loep: Afval scheiden loont

Afvalcontracten onder de loep: afval scheiden loont

Organisaties uit de Kantoor-, Winkel- en Dienstensector (KWD) laten geld liggen. Dat blijkt uit de recente marktanalyse door IPR Normag van de inzameling van bedrijfsafval (in opdracht van VANG Buitenshuis). De centrale vraag: ervaarden KWD-bedrijven in 2025 voldoende financiële prikkels om hun afval gescheiden aan te bieden? Het antwoord is helder: er is winst te behalen, maar die wordt nog lang niet altijd benut.

Tot 20% kostenbesparing mogelijk

Uit het onderzoek blijkt dat KWD-bedrijven tussen de 12,5% en 20% kunnen besparen door aanpassingen in hun afvalcontract. Enerzijds kan het afvalcontract zelf worden geoptimaliseerd, maar anderzijds kan het ook de moeite waard zijn het aanbod van verschillende afvalinzamelaars met elkaar te vergelijken.

Het grootste deel van de bedrijven (60–80%) heeft vaak alleen een restafvalcontract. Waardevolle stromen zoals oud papier en karton (OPK) en plastic, (metalen verpakkingen) en drankenkartons (P(M)D) worden vaak niet of beperkt gescheiden ingezameld. Dat is zonde, want juist daar liggen enerzijds besparingskansen en anderzijds milieuwinst – mits er ruimte is voor scheiding en het restafval voldoende waardevolle grondstoffen bevat.

Contracten: veel keuze, weinig sturing

De markt in Nederland telt 54 afvalinzamelaars van bedrijfsafval. Hun dienstverlening is grotendeels vergelijkbaar en wordt vaak online afgesloten.
Uit het onderzoek blijkt dat ondernemers aangeven dat focus ligt bij contractafsluiting vooral op kosten zit en dat duurzaamheid het minst zwaar meeweegt. Ondanks deze focus of kostenbesparing sluiten ondernemers niet altijd de goedkoopste contracten af.

Prijsverschillen

De onderlinge prijsverschillen van de afvalcontracten zijn aanzienlijk: voor restafval kan het verschil oplopen tot ongeveer €600 per jaar. Ondanks deze prijsverschillen laten ondernemers kosten niet doorslaggevend zijn in hun keuze,  omdat we zien dat ondernemers niet actief naar goedkope contracten zoeken en in de meeste gevallen slechts één offerte opvragen. Ook geeft 70% aan nooit een adviesgesprek te hebben gehad over afvalscheiding.

Meer (verplichte) stromen scheiden

Uit onderzoek naar de samenstelling van restafval van KWD-bedrijven blijkt dat er nog veel potentie zit in afvalscheiding, omdat er nog grote hoeveelheden OPK, GFT en plastic in het restafval van KWD-bedrijven wordt gevonden. Dit komt ook naar voren in het onderzoek waar we zien dat bedrijven (onbewust) contracten afsluiten die niet alle wettelijk voorgeschreven gescheiden stromen omvatten.

Onbenutte kansen:

Samenwerking

Bedrijven werken onderling nauwelijks samen om informatie te delen of gezamenlijk contracten af te sluiten, hier liggen nog kansen.

Gratis inzameling door Afval Goed Geregeld

Tegelijkertijd blijkt dat gratis inzameling van PD via Afvalgoedgeregeld.nl bij 73% van de ondervraagden onbekend is. Hier ligt directe winst. Afval Goed Geregeld zorgt voor kosteloze inzameling van gescheiden plastic, drankenkartons en glazen verpakkingen bij bedrijven en scholen. Alle organisaties in Nederland met verpakkingsafval dat lijkt op huishoudelijk verpakkingsafval, kunnen zich aanmelden voor het kosteloos inzamelen van dat afval.

Betere handhaving

Er liggen ook nog verbeterkansen in handhaving, want er is beperkt toezicht op naleving van de afvalscheidingsplicht bij KWD-bedrijven. Contracten die niet volledig aan de wetgeving voldoen, worden nauwelijks gecontroleerd. Daar zit ook ruimte voor verbetering.

Horeca versus niet-horeca

De analyse onderscheidt twee duidelijke groepen: horecabedrijven en niet-horecabedrijven. Horeca produceert meer GFE (Groente- en Fruitafval en Etensresten) en glas. De inzameling van GFE-afval vraagt om frequente inzameling op afwijkende tijden. Niet-horecabedrijven bieden vooral restafval, OPK en P(M)D aan. Deze verschillen vragen om maatwerk in contractvorming en inzamelmodellen.

Wat kan beter?

Het rapport doet twee concrete aanbevelingen:

1. Vergroot de kennis bij KWD-bedrijven over prijsverschillen, scheidingsmogelijkheden en besparingskansen. Denk aan actieve informatievoorziening, praktijkvoorbeelden en afvalcoaching.
2. Onderzoek nieuwe inzamelmodellen via pilots, met prijsprikkels (zoals betalen per aanbieding of gewicht) en serviceprikkels (zoals gezamenlijke GFE-contracten of betere benutting van gratis inzameling).