Herbruikbare verpakkingen in horecagroothandels: op weg naar circulaire oplossingen

Wist je dat bedrijfsafval ongeveer 85% vormt van het in Nederland geproduceerde afval? Vooral eenmalig te gebruiken verpakkingen vergroten de CO2-uitstoot en plastics in het milieu. Het verduurzamen van verpakkingen is daarmee steeds belangrijker geworden. Dit is bijvoorbeeld te zien in internationale wetgeving voor verpakkingen en verpakkingsafval die zich steeds meer focust op het weglaten en hergebruiken van verpakkingen, zoals de Packaging and Packaging Waste Regulation (PPWR).

Om te helpen om de internationale doelstellingen te halen is het vernieuwersnetwerk HerPakt opgericht. Door samen te werken met andere partijen zijn er succesvolle pilots en projecten opgezet waar horecagroothandels ook aan deel kunnen nemen.

Transitie van wegwerpverpakkingen naar circulaire verpakkingen

Tegenwoordig worden er nog veel single-use verpakkingen gebruikt door (leveranciers van) horecagroothandels. Deze lineaire manier van grondstoffen gebruiken en weggooien is op den duur niet vol te houden.

Daarom is het belangrijk om grondstofkringen zoveel mogelijk te sluiten en daarmee het afval tot een minimum te beperken en meer te focussen op het behouden van grondstoffen. Oftewel, een circulaire manier van werken. Voor verpakkingen betekent dit dat de focus komt te liggen op het voorkomen, anders ontwerpen, verminderen, en hergebruiken van verpakkingen. Daarna komt pas hoogwaardig recyclen.

HerPakt: herbruikbare verpakkingen

HerPakt speelt op deze ontwikkeling in door partijen uit de gehele keten samen te brengen. Dit om (nieuwe) samenwerkingen te stimuleren voor de implementatie en opschaling van herbruikbare verpakkingen voor de zakelijke en consumentenmarkt. Ze doen dit onder andere door pilots en projecten met aanbieders en afnemers van verpakkingen op te zetten en op te schalen. Zo bestaan er al verschillende initiatieven waarbij herbruikbare verpakkingen de plaats hebben ingenomen van eenmalige verpakkingen.

Succesfactoren pilots volgens HerPakt

Uit alle pilots komen vier factoren naar voren die bepalend zijn voor een succesvolle en uiteindelijk opschaalbare pilot.

Retourlogistiek – Slim ingerichte retourlogistiek via inleverpunten, statiegeldsystemen of digitale tracking zorgt ervoor dat verpakkingen snel, efficiënt en betaalbaar terugkomen in de keten. Ook is een gestandaardiseerde verpakking van groot belang.
Businesscase – Om te concurreren met single-use verpakkingen moet maximale efficiëntie behaald worden door lage handlingskosten en een hoge retourgraad.
Gedrag – Gebruikers moeten bereid zijn de verpakkingen terug te brengen. Statiegeld en boetes helpen, maar begrip voor het waarom is minstens zo belangrijk.
Samenwerking met ketenpartners – Het retoursysteem valt of staat met ketenpartners, bijvoorbeeld aanbieders van producten, leveranciers van nieuwe verpakkingen, poolers (bedrijven die herbruikbare verpakkingen in eigendom hebben) en schoonmakers.

Deze succesfactoren komen terug in de volgende projecten/producten, gericht op herbruikbare oplossingen:

Herbruikbare sap- en wijnfles

Een universele bierfles kennen we al lang, dus waarom zou dit niet voor sap en wijn kunnen? Enviu, een Rotterdamse studio die innovatieve bedrijven opbouwt voor een circulaire economie, kwam erachter dat de milieu-impact van glas erg hoog is. Het grootste deel van de circa 500 miljoen kilogram verpakkingsglas wordt ingezameld en omgesmolten tot een nieuwe verpakking. Dit kost heel veel energie, omdat scherven tot boven de 1.500 graden moeten worden verhit, dit proces voornamelijk op gas draait en het om grote hoeveelheden en veel gewicht gaat.

Systeem voor herbruikbare wijnflessen

Afhankelijk van het transport en het aantal verpakkingen dat wordt geretourneerd na gebruik, kan hergebruik zorgen voor een CO2-reductie tot 85%. Daarom ontwikkelde de partij PAKT Packaging met Enviu en Walraven Sax en met ondersteuning van provincie Zuid-Holland samen een systeem voor herbruikbare wijnflessen.

Kern daarvan is een universeel krat, opschaalbaar naar andere productcategorieën en flessen, zolang de labels afwasbaar zijn en de flessen in het krat passen. Lege flessen gaan ongesorteerd in het krat en, via een distributiecentrum, terug naar een centrale wasfaciliteit, waar ze gesorteerd en gereinigd worden.

In dit systeem kunnen ook horecagroothandels instappen door merken die al afvullen in de herbruikbare fles op te nemen in het assortiment (zoals het Spaanse wijnhuis Torres of waterleverancier SeaWater).

Daarmee onderscheiden groothandels zich met een duurzaam aanbod waar steeds meer horecaondernemers naar vragen en dat door regelgeving steeds vaker verplicht wordt. Zonder dat dit ten koste gaat van hun marge of werkwijze. Door die merken in te kopen, te distribueren en emballage weer mee retour te nemen vanuit de horeca, doet een groothandel automatisch mee aan het systeem zonder (grote) aanpassingen te hoeven doen. Het systeem sluit aan op bestaande logistiek, waardoor het makkelijk te integreren is en weinig extra handelingen vraagt.

Voor de klanten van de groothandel levert dit direct voordeel op: minder glasafval en dus lagere afvalkosten. Glasafval kost gemiddeld tussen de €0,15 en €0,30 per kilogram. Afhankelijk van de hoeveelheid glasafval kan de besparing dus hoog oplopen wanneer er overgestapt wordt naar herbruikbaar glas. Dat maakt het voor groothandels makkelijker om hun horecaklanten aan zich te binden en nieuwe klanten te trekken die specifiek op zoek zijn naar duurzame leveranciers. Daarnaast profiteert het hele systeem van minder waterverbruik en CO2-uitstoot.

Het project is volop in de groeifase en staat open voor meer horecagroothandels die het op willen nemen. Zo is opschaling mogelijk en wordt de maximale milieuwinst gehaald.

Interpool: grens-overstijgend herbruikbaar glas

In een vergelijkbaar nieuw project ‘Interpool’ wordt er over de landsgrenzen heen gekeken. Interpool is namelijk gericht op het transnationaal hergebruiken van glazen verpakkingen in Nederland, België, Frankrijk en Duitsland. Het project wordt breed gedragen door veertien partijen waaronder NGO's, UPV-organisaties, kennisinstituten en lokale overheden uit deze vier landen.

Het idee erachter is dat er geen hele nieuwe systemen worden opgezet, maar dat er wordt aangesloten op bestaande herbruikbare initiatieven en er onderzocht wordt hoe deze in elkaar passen en op elkaar kunnen aansluiten zodat de grondstoffencirkel rond kan worden gemaakt. Het doel is om hiermee complexiteit te verminderen, afvalkosten te verlagen en schaalvoordelen te vergroten. Het project is gefinancierd door Interreg Noordwest Europa.

Horecagroothandels kunnen ook een belangrijke rol spelen in dit project. Op het moment worden het beleid en de systemen in kaart gebracht waarbij horeca groothandels een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan het bepalen van de uitdagingen en knelpunten die moeten worden aangepakt.

Horecagroothandels gezocht

Vanuit Nederland worden er nog horecagroothandels gezocht die aan kunnen geven waar de kansen en obstakels liggen. Zo wordt Nederland goed gerepresenteerd in het Interpool project en zijn horeca groothandels als eerste op de hoogte van nieuwe kansen. Bijvoorbeeld als er een nieuwe pooling nodig is of governance kun je voorop lopen als horecagroothandel.

Er ligt een mooie kans om internationaal hergebruik van glas mede vorm te geven, en er als eerste van te profiteren.

Wat levert het voor horecagroothandels op?

Je loopt voorop op de aankomende verpakkingswetgeving.
Je bent als eerste op de hoogte van nieuwe kansen in de markt en hebt de kans om deel te nemen aan pilots.
Je krijgt invloed op de opzet van het systeem, in plaats van het straks opgelegd te krijgen.
Je positioneert je als koploper in een groeiende markt voor hergebruik.

Aanmelden

Meld je aan via interpool.nweurope.eu/contactus of interpool@fairresourcefoundation.org, dan wordt er contact met je opgenomen om de mogelijkheden te bespreken.